Nadat airBaltic in 2025 de eerste Europese maatschappij werd met gratis internet aan boord van Starlink, wordt het lijstje van luchtvaartmaatschappijen dat het gratis draadloze internet aanbiedt steeds langer. Later dit jaar zal ook een eerste Belgische maatschappij, namelijk Brussels Airlines, de technologie aanbieden. Wat is er zo revolutionair aan Starlink en hoe worden vliegtuigen met de technologie uitgerust? We bespreken het in dit artikel.
In 2024 werd Hawaiian Airlines de eerste grote maatschappij die haar vloot begon uit te rusten met het internet van Starlink. Hawaiian kondigde de uitrol al aan in 2022 en was toen de eerste commerciële luchtvaartmaatschappij die een contract tekende met Starlink van SpaceX. In 2019 lanceerde het ruimtevaartbedrijf de eerste reeks satellieten die internet via satelliet mogelijk zou maken. Momenteel zijn er al meer dan 9.600 operationele satellieten in een baan rond de aarde, en dat aantal groeit nog steeds.
Het grootste deel van de gelanceerde satellieten (zo’n 85 procent) heeft een inclinatiegraad (hoek tussen de actuele baan en de evenaar) van 53 graden waardoor een groot deel van het aardoppervlak door deze satellieten kan worden bedekt. Daarnaast zijn er ook hogere loopbanen van satellieten en 6,5 procent van de gelanceerde satellieten bedekt daarmee de poolgebieden. Een groot deel van de satellieten zit momenteel in een baan rond de aarde op 550 kilometer hoogte. Later dit jaar gaat Starlink de hoogte van een aanzienlijk aantal satellieten verder verlagen naar 480 kilometer omdat door de zonneactiviteit, die vanaf nu tot en met 2030 gaat verminderen, de densiteit van de atmosfeer vermindert en het daardoor bij problemen langer zou duren om een kapotte satelliet uit de baan te halen.
Door onder meer de lage hoogte waarop de satellieten zich bevinden, kunnen deze sneller data versturen naar de gebruikers op aarde. Internet van Starlink maakt volgens de technische specificaties van het bedrijf downloadsnelheden mogelijk van 135-310Mbps en uploadsnelheden van 20-44 Mbps waardoor passagiers zonder moeite live beelden kunnen streamen.
Om de installatie van Starlink aan boord van een vliegtuig mogelijk te maken moet het type een door de autoriteiten goedgekeurd Supplemental Type Certificate (STC) hebben. Zo’n STC is eigenlijk een toelating van de luchtvaartautoriteiten dat er aanpassingen aan een specifiek vliegtuigtype mogen gebeuren zonder dat dat invloed heeft op de luchtwaardigheid van het toestel. De installatie moet gebeuren bij specifieke goedgekeurde onderhoudsbedrijven.
Langs de buitenkant is de grootste aanpassing het installeren van de antenne op de bovenkant van het vliegtuig. De antenne is een lange platte schijf die omgeven wordt door een omhulsel dat het beschermt en ook de weerstand zo laag mogelijk moet houden. De uitstekende ‘koepel’ is bij Starlink opvallend lager dan bij voorgaande internettechnologiën. Starlink zegt dat het brandstofverbruik op een B737-800 gemiddeld met zo’n 0,3 procent zou toenemen. Voor een A320 gaat het om 0,2 procent. Ruwweg komt dat neer op zo’n 4 kilogram brandstof per vlieguur.
Daarnaast moeten er ook in de cabine aanpassingen gebeuren zoals de plaatsing van bedrading voor de voeding van de apparatuur alsook het plaatsen van routers. Ook in de cockpit moeten er aanpassingen gebeuren zodat de bemanning het systeem indien nodig kan uitschakelen.
Naast airBaltic en de Lufthansa Group zijn ook maatschappijen van IAG (British Airways, Iberia, Aer Lingus, Level, Vueling), Air France, SAS en Virgin Atlantic bezig met de roll-out van Starlink aan boord. Bij Brussels Airlines zou de eerste A320 later dit jaar met Starlink worden voorzien.