Het Iraans-Israëlisch-Amerikaans conflict stuwde de olieprijs de voorbije maand de hoogte in en ook de prijs voor kerosine blijft mee stijgen. De prijs van kerosine die geleverd wordt in Noordwest-Europa is momenteel al verdubbeld tegenover dezelfde periode vorig jaar en stijgt daardoor sneller dan de prijs van ruwe olie. Europa beschikt over steeds minder eigen raffinagecapaciteit en moet steeds een groter deel vliegtuigbrandstof importeren, maar nu een deel van de invoer vastzit in het Midden-Oosten is het onzeker waar Europa haar vliegtuigbrandstof voor de komende maanden kan halen.
De Platts Jet CIF NWE flat price, de referentieprijs voor kerosine in Noordwest-Europa die geleverd wordt in de regio Amsterdam-Rotterdam-Antwerpen, was in de tweede helft van maart al ruim verdubbeld tegenover dezelfde periode vorig jaar. De prijs van kerosine stijgt daarmee sneller dan de olieprijs. Terwijl de olieprijs sinds de start van het conflict met zo’n 65 procent is gestegen, is de prijs voor kerosine ruim verdubbeld.
Europa is voor vliegtuigbrandstof steeds meer afhankelijk van andere regio’s in de wereld. De Europese raffinagecapaciteit, om onder meer van olie kerosine te maken, daalt al jaren. Landen van de Europese Unie verbruiken volgens de laatste cijfers zo’n 46 miljoen ton kerosine per jaar, waarvan in 2025 25,5 miljoen ton werd ingevoerd. In juli 2025, het piekmoment in de Europese luchtvaart, moest Europa 88 procent van de vliegtuigbrandstof die het nodig had, invoeren. Tussen 2017 en 2023 was de invoer nog maar goed voor 30 procent van de vraag op het continent. Op onderstaande grafiek van IATA is te zien hoe het deficit tussen de eigen productie en actuele vraag de voorbije jaren enkel maar is toegenomen.
Wanneer we kijken naar de importcijfers zien we dat op basis van voorlopige data van afgelopen maand 35 procent van de in Europa ingevoerde vliegtuigbrandstof uit de Verenigde Arabische Emiraten kwam, 35 procent uit Koeweit, 10 procent uit Saoedi-Arabië en 8 procent uit Bahrein. Daarmee was het Midden-Oosten deze maand goed voor meer dan driekwart van de totale import, al geeft dat op jaarbasis wellicht geen correct beeld. Op basis van data van Eurostat was in 2023 43 procent van alle ingevoerde vliegtuigbrandstof afkomstig uit het Midden-Oosten. De Aziatische regio was goed voor 40 procent van de import. Andere landen waarvan Europa kerosine invoert zijn onder meer India en Zuid-Korea, al is de import van brandstof uit India sinds begin dit jaar gekelderd omdat Europa geen olieproducten meer wenst die gemaakt zijn van Russische olie, die nog volop aan India wordt verkocht. Sinds 2023 is Koeweit op jaarbasis de grootste exporteur van vliegtuigbrandstoffen aan Europa.
De aanvoer van geïmporteerde vliegtuigbrandstof bleef in de maand maart nog stabiel omdat de schepen die aankwamen nog voor het Iraans conflict in het Midden-Oosten waren vertrokken. Voor de wereldwijde geëxporteerde vliegtuigbrandstof gaat tot 24 procent via de Straat van Hormuz, maar sinds begin deze maand is de wereldwijde export met 60 procent gedaald, ook omdat landen die normaal exporteren hun eigen voorraden op peil willen houden uit onzekerheid over de duur van het conflict.
Ondertussen is de Europese Unie ernstig bezorgd over de aanvoer van vliegtuigbrandstoffen aangezien het continent voor meer dan de helft van haar noden afhankelijk is van andere continenten. Op korte termijn vallen er tekorten niet uit te sluiten, klinkt het. Tegen 10 april zouden de laatste schepen met kerosine vanuit het Midden-Oosten aankomen. Landen van de EU zijn wel beschermd tegen disrupties en hebben normaal olievoorraden voor zo’n 3 maanden, maar toch worden lokale tekorten in Europa niet uitgesloten.
Volgens Kpler, een informatieleverancier voor energie en grondstoffen, wordt het moeilijk om de volumes die vast zitten in het Midden-Oosten op korte termijn te vervangen. Zowel China als Zuid-Korea hebben uit onzekerheid over het conflict hun export van brandstoffen beperkt. Daarnaast zijn er al zeker een tiental schepen met olieproducten op weg naar Europa omgekeerd richting Azië omdat er daar meer geld valt te verdienen. India zou met de Jamnagar-raffinaderij, de grootste ter wereld, een deel van de schok kunnen opvangen, maar door nieuwe EU-sancties die begin dit jaar van kracht gingen, willen importeurs uit Europa vaak niet meer van de raffinaderij invoeren omdat daar nog steeds Russische olie zou worden geleverd. Een alternatief zou wel uit Nigeria kunnen komen waarbij de Dangote-raffinaderij kerosine zou kunnen leveren. De Verenigde Staten hebben alvast niet gewacht. De invoer van vliegtuigbrandstoffen staat in de Verenigde Staten op het hoogste punt in twee jaar waarbij deze maand al zeker zes schepen vanuit Nigeria zijn aangekomen.